Zasady wydawania leków aptece i udzielania informacji dla pacjenta

Wydawanie leków przez fachowy personel w aptece zapewnia bezpieczeństwo pacjenta. Pracownicy aptek zobowiązani są do przestrzegania przepisów związanych z wydawaniem leków oraz udzielenia pacjentowi informacji na temat środków, które zakupił. Jakie są to zasady i na co należy zwrócić uwagę, wydając lek pacjentowi?

Wydawanie leków przez fachowy personel w aptece zapewnia bezpieczeństwo pacjenta. Pracownicy aptek zobowiązani są do przestrzegania przepisów związanych z wydawaniem leków oraz udzielenia pacjentowi informacji na temat środków, które zakupił. Jakie są to zasady i na co należy zwrócić uwagę, wydając lek pacjentowi?

Przez kogo może być wydany lek w aptece?

Lek w aptece wydaje magister farmacji z prawem wykonywania zawodu lub technik farmaceutyczny posiadający dwuletnią praktykę. Zakres ich uprawień się różni. Technik farmaceutyczny nie jest bowiem uprawniony do dyspensowania produktami zawierającymi w swoim składzie substancje bardzo silnie działające, substancje odurzające oraz substancje psychotropowe z grupy I-P i II-P. Nie może także wystawić recepty farmaceutycznej.

Rodzaje leków i zasady ich wydawania

Leki OTC

Wśród leków OTC znajdują się także produkty, które zawierają w swoim składzie substancje psychoaktywne. Wydawanie ich w ramach jednorazowej sprzedaży podlega ograniczeniu ze względu na maksymalną zawartość w nich związku o tymże działaniu. Ilość ta ma być niezbędną do przeprowadzenia efektywnej terapii w odpowiednim okresie bezpiecznego leczenia dla jednej osoby. Maksymalna ilość kodeiny w leku, jaką można wydać podczas jednorazowej sprzedaży, wynosi 240 mg. Dla pseudoefedryny wartość ta wynosi 720 mg, a dla dekstrometorfanu 360 mg.

Farmaceuta lub technik farmaceutyczny może odmówić wydania produktów zawierających substancje psychoaktywne osobie niepełnoletniej oraz gdy uzna, iż mogą być wykorzystane w celach pozamedycznych lub stanowić zagrożenia dla zdrowia i życia. Przy wydaniu takiego leku pacjent powinien zostać poinformowany o obecności w nich substancji psychoaktywnej i uzyskać informacje na temat sposobu dawkowania i działań niepożądanych.

REKLAMA

Leki z kategorii Rp

Wydanie leku musi być poprzedzone sprawdzeniem prawidłowości wystawienia recepty, dawkowania, rodzaju odpłatności oraz zweryfikowaniem dodatkowych uprawnień. Na jednej e-recepcie może znajdować się tylko jeden lek. Pojedyncze recepty można połączyć w pakiet recept, który może liczyć maksymalnie pięć e-recept. Na jednej recepcie, wystawionej przez lekarza lub lekarza stomatologa, może znajdować się ilość leku przeznaczona na 360 dni stosowania. W przypadku leków narkotycznych okres kuracji może wynosić maksymalnie 90 dni. Położna lub pielęgniarka może wystawić receptę na 180 dni farmakoterapii. Z kolei jednorazowo można wydać pacjentowi leki w ilości potrzebnej na maksymalnie 180 dni leczenia.

Termin ważności recepty

E-recepty mają ważność 30 dni (chyba że zostanie oznaczony 365-termin ważności). Jeśli lekarz określi dłuższy termin realizacji, ale nie zamieści dawkowania, taka recepta również ma 30 dni ważności. Recepty na antybiotyki posiadają 7-dniowy termin realizacji, a te, na których wypisano substancje psychotropowe oraz środki odurzające 30-dniowy. Natomiast jeśli chodzi o preparaty immunologiczne, które wytwarzane są dla indywidualnego pacjenta, termin realizacji recepty wynosi 120 dni. Realizacja poszczególnych recept może się odbyć w różnych aptekach, jednak realizacja w obrębie jednej recepty musi mieć miejsce w jednej aptece.

Uprawnienia dodatkowe

Recepta na leki refundowane musi posiadać odpowiednie oznaczenie stopnia odpłatności. Istnieją też grupy tzw. pacjentów uprzywilejowanych, którzy część leków otrzymają bezpłatnie lub bezpłatnie do limitu. Na recepcie ww. osoby powinny mieć odnotowany kod uprawnienia dodatkowego. Załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie recept wymienia następujące kody uprawnień:

  • inwalidzi wojenni (IB),
  • inwalidzi wojskowi (IW),
  • zasłużeni honorowi dawcy krwi lub przeszczepu (ZK),
  • weterani poszkodowani (PO), żołnierze zawodowi (WP),
  • pracownicy zakładów produkujących azbest (AZ).

Osoby te muszą okazać w aptece odpowiedni dokument potwierdzający ich uprawnienia. Pewne leki za darmo otrzymają także seniorzy (S) i kobiety w ciąży (C). Farmaceuta ma obowiązek poinformować pacjenta o możliwości nabycia tańszego odpowiednika (jeśli lekarz nie zastrzegł zmiany leku symbolem „NZ”).

Odmowa wydania leku

Farmaceuta lub technik farmacji mogą odmówić wydania produktu leczniczego w następujących przypadkach: możliwości spowodowania zagrożenia dla zdrowia, lub życia pacjenta przez wydawany lek, podejrzenia o pozamedycznym wykorzystaniu produktu, wątpliwości dotyczącej autentyczności recepty, kiedy istnieje konieczność zmian w składzie recepty na lek recepturowy, do których farmaceuta lub technik nie jest uprawniony, lub gdy receptę okazuje osoba poniżej 13 roku życia, w tym przypadku osoba wydająca lek ma prawo zażądać okazania stosownego dokumentu potwierdzającego wiek.

Leki z kategorii Rpw

Recepta na preparaty zawierające środki odurzające lub substancje psychotropowe musi mieć zapisaną ich ilość sumaryczną albo wyrażoną za pomocą ilości jednostek dawkowania i wielkości dawki. W przypadku recepty papierowej ilość ta musi być podana słownie, natomiast w przypadku e-recepty prawidłowy jest zapis słowny i liczbowy. Recepta na preparaty zawierające środki odurzające grupy I-N i II-P może być wypisana na maksymalnie 90 dni stosowania. Taka recepta ma ważność 30 dni.

Leki recepturowe

Lek recepturowy wydaje się z apteki po uiszczeniu opłaty ryczałtowej lub ze 100% odpłatnością. Podczas wydawania leku należy sprawdzić zgodność nadanego numeru opakowania leku z kodem dołączonym do recepty i numerem kontrolnym przedstawionym przez pacjenta. Należy sprawdzić dane na etykiecie leku z tymi na recepcie. Na etykiecie powinien znajdować się także termin przydatności.

Wyjątkowe sytuacje

Farmaceuta może wydać pacjentowi produkt z kategorii na receptę (z wyjątkiem prekursorów kategorii 1., środków odurzających i psychotropowych) bez recepty w przypadku nieprzewidzianego zagrożenia życia w najmniejszym dostępnym opakowaniu. Magister farmacji jest uprawiony również do wystawienia recepty farmaceutycznej w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta. Może też wystawić receptę refundowaną lub pełnopłatną dla siebie lub dla rodziny. Na tej zasadzie mogą być wypisane i wydane preparaty o kategorii dostępności Rp w ilości na maksymalnie na 180 dni stosowania na podstawie e-recepty (na 120 dni w przypadku recepty papierowej lub 60 dni stosowania, w przypadku środków antykoncepcyjnych – tylko w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego). Na recepcie farmaceutycznej nie można wypisać leków zawierających substancje psychotropowe i odurzające czy o kategorii Rpz. Nie można też wypisywać wyrobów medycznych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub leków recepturowych.

O czym należy poinformować pacjenta wydając lek?

Zaleca się, by osoba wydająca lek udzieliła informacji na temat: wskazania danego leku, sposobu jego dawkowania, działań niepożądanych oraz sposobu przechowywania. Ważne jest także zwracanie uwagi na interakcje między przyjmowanymi przez pacjenta preparatami i składnikami diety.

Bibliografia:

  1. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2001 nr 126, poz. 1381).
  2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie recept (Dz.U. 2018 poz. 745)
  3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie wykazu substancji o działaniu psychoaktywnym oraz maksymalnego poziomu ich zawartości w produkcie leczniczym, stanowiącego ograniczenie w wydawaniu produktów leczniczych w ramach jednorazowej sprzedaży (Dz.U. 2016 poz. 2189).
  4. L. Bułaś, Zasady wydawania produktów leczniczych w aptece [w:] Farmacja Praktyczna, red. R. Jachowicz, PZWL, Warszawa, 2017
  5. Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wdrażaniem rozwiązań w obszarze e-zdrowia
  6. https://cez.gov.pl/e-zdrowie-p1/e-recepta/

© rx.edu.pl

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu rx.edu.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo