Zasada +/-10% – na czym polega i jakich sytuacji dotyczy?

Zasada +/-10% - na czym polega i jakich sytuacji dotyczy? (fot. shutterstck.com)

Prawidłowa realizacja recept nierzadko nastręcza wielu problemów. Regularne zmiany przepisów nie ułatwiają dodatkowo tej sytuacji. Jednym z takich przypadków jest chociażby kwestia wydawania leków zgodnie z zasadą +/- 10%. Okazuje się bowiem, że w kontekście tej reguły pojawia się sporo wątpliwości i zapytań. Jakich sytuacji dotyczy ta zasada? Poniżej wyjaśnienie tego problemu.

Reguła +/-10% – w kontekście do jakich leków można ją zastosować?

Zasada, nazywana potocznie regułą +/- 10% opisana jest w Ustawie Refundacyjnej, a dokładnie w artykule 44 tego dokumentu. Brzmi ona następująco:

„Osoba wydająca leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne objęte refundacją może wydać lek w opakowaniu zawierającym różną – o maksymalnie 10%, liczbę dawek niż określona na recepcie”.

Wynika z tego wprost, że podczas realizacji recept w aptece farmaceuta ma prawo wydać pacjentowi lek, który został zapisany na recepcie w opakowaniu większym bądź mniejszym niż to zaordynowane na recepcie. Ważne, aby różnica pomiędzy ilością przepisaną, a ilością wydaną przez farmaceutę nie przekroczyła 10% pierwotnej ilości leki. Reguła ta jest niezwykle przydatna, tym bardziej, że w kartotekach leków lekarzy znajduje się nierzadko kilka wielkości opakowań danego leku, a wybór konkretnej nie zawsze pokrywa się z tym, co akurat dostępne jest w obrocie.

Co to w praktyce oznacza?

W praktyce zasada ta pozwala nam wydać opakowania większe lub mniejsze od tych, jakie na recepcie zapisał lekarz. Dla przykładu – na recepcie przepisano Amlopin 5mg – 1 op x 28 tabletek. W aptece mamy na stanie Amlopin 5mg, ale pakowany po 30 tabletek. Zgodnie z zasadą +/- 10% możemy wydać opakowanie, w którym ilość tabletek będzie różniła się o nie więcej jak o 2,8 tabletki. Prawo umożliwia nam zatem wydanie opakowania z 30-stoma tabletkami zamiast przepisanego opakowania po 28 tabletek.

Jakich leków dotyczy ta zasada?

Wśród farmaceutów pojawia się często pytanie – jakich leków dotyczy reguła +/- 10%. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z przepisami zasada ta nie dotyczy tylko zamienników. Dotyczy ona również leku o tej samej nazwie, co przepisany na recepcie, ale w opakowaniu o innej zawartości tabletek. Tym samym – zarówno przy wydawaniu zamiennika, jak i w przypadku opisanej powyżej sytuacji z Amlopinem – możliwe jest wydanie opakowań różniących się maksymalnie o +/- 10% ilością danego leku. Wynika to wprost z przytoczonego na początku artykułu przepisu z artykułu 44 ustawy refundacyjnej. Nie ma w nim mowy tylko o zamiennikach, tylko o wszystkich lekach.

Zasada +/-10% dotyczy wszystkich pojemności opakowań

Należy pamiętać, że w myśl tej reguły farmaceuta może wydać inną niż zapisana ilość leku – bez względu na to, czy na recepcie zapisano opakowanie po 28 tabletek, czy może po 56 lub 84 tabletki. Konieczne jest wówczas jedynie dokładne obliczenie wartości odpowiadającej 10% pierwotnej ilości, aby wiedzieć ile tabletek więcej można w to miejsce wydać pacjentowi. Dlatego też dla opakowań po 28 tabletek możliwe jest wydanie opakowania po 30 tabletek. Ale już dla opakowania po 84 tabletki możliwe jest wydanie w zamian opakowania zawierającego 90 tabletek (bo 10% od 84 to 8,4, czyli 90 tabletek mieści się w tej ilości).

Zapamiętaj!

Zasada +/- 10% może nierzadko wprowadzić w błąd w sytuacji, gdy lekarz zapisał na recepcie adnotację „Nie zamieniać”. W takich sytuacjach, jak wskazuje również artykuł 44 ustawy refundacyjnej – nie ma zastosowania wspomniana reguła. Chodzi o fakt, że niemożliwe jest wówczas wydanie zamiennika, którego wielkość opakowania różni się o nie więcej, jak o 10% przepisanej ilości. Zakaz wydania zamiennika automatycznie blokuje możliwość wydania go w ilości różnej od zapisanej.

Zgodnie z zapisami zawartymi w ustawie refundacyjnej osoba wydająca leki ma obowiązek poinformować świadczeniobiorcę (czyli pacjenta) o możliwości nabycia leku objętego refundacją, ale innego niż przepisany na recepcie. Chodzi właśnie o wspomniane zamienniki. Zgodnie z definicją zawartą w przepisach zamiennik to lek o tej samej nazwie międzynarodowej, dawce, postaci farmaceutycznej, która nie powoduje powstania różnic terapeutycznych i o tym samym wskazaniu terapeutycznym. Nie są zatem zamiennikami leki o tej samej nazwie, ale pochodzące np. z importu równoległego versus lek pochodzący z Polski (np. Amlopin i Amlopin z importu równoległego). W takich przypadkach nie ma konieczności oznaczania w systemach aptecznych informacji o wydaniu zamiennika, gdyż teoretycznie i praktycznie leki takie nie są swoimi zamiennikami. Dotyczy ich jednak (podobnie jak zamienników) reguła +/- 10%.

Opracował: mgr farm. Mateusz Jabłoński

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

4 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Co w sytuacji gdy mamy konkretny okres dawkowania? Np. Amlopin 5mg 28tabl DS: 1 tabl dziennie przez 28dni. Czy wtedy też można zwiększyć ilość w górę do 30tabl?
Przy prawidłowo wypisanym tym nowym dawkowaniu komputer nie dopuszcza wydania większej liczby tabletek.
Tak, przy jednorazowym wydaniu można dać pacjentowi opakowanie o 10% większe
Można wyłączyć weryfikację w takich przypadkach