NFZ odpowiada NIA w sprawie realizacji recept

Narodowy Fundusz Zdrowia przygotował pismo, w którym odpowiada Naczelnej Izbie Aptekarskiej na pytania dotyczące realizacji recept.

NFZ odniósł się do realizacji recept (fot. Shutterstock).NFZ odniósł się do realizacji recept (fot. Shutterstock).

Uprawnienia pielęgniarek i położnych do wystawiania recept na leki recepturowe

1. Czy pielęgniarka i położna uprawniona do wystawiania recept w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego jest uprawniona do wystawiania również recept na lek recepturowy, jeżeli lekarz wskaże w dokumentacji medycznej pacjenta taki lek?

Odp.: W kwestii odnoszącej się do problematyki możliwości wystawiania recept – w ramach tzw. kontynuacji zlecenia lekarskiego – na leki recepturowe, należy w tym zakresie wyraźnie rozdzielić dwa aspekty – to czy z punktu widzenia obowiązujących przepisów pielęgniarka/położna ma prawo, by przepisywać leki recepturowe (w ogóle, nie tylko w ramach kontynuacji), oraz to czy powinna mieć możliwość takie leki przepisywać. 

W ocenie DPLiF problem z możliwością przepisywania przez pielęgniarki/położne leków recepturowych zasadza się na definicji leku recepturowego zawartej w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ww. ustawy lekiem recepturowym jest produkt leczniczy sporządzony w aptece na podstawie recepty lekarskiej, a w przypadku produktu leczniczego weterynaryjnego – na podstawie recepty wystawionej przez lekarza weterynarii. Mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, należałoby przyjąć, że w przywołanym przepisie celowo przewidziano jedynie, że recepta na lek recepturowy, może to być jedynie recepta lekarska (a zatem wystawiona przez lekarza) albo recepta wystawiona przez lekarza weterynarii. W kontekście powyższego i przyjmując wyłącznie wykładnię językową, należałoby uznać, że pielęgniarka/położna nie może wystawiać recept na leki recepturowe w ogóle (w tym samodzielnie), a nie tylko w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego.

Niemniej jednak, kierując się zasadami racjonalności opartymi na analizie historycznej tego jak kształtowały się relewantne przepisy prawa, dokonując wykładni celowościowej tych przepisów, a w ostateczności stosując normy kolizyjne w ich obrębie, należałoby uznać, że przepisy ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, w zakresie, w jakim odnoszą się do analizowanej problematyki (głównie mowa o art. 15a tejże ustawy), należy interpretować w taki sposób, że dają one pielęgniarkom/położnym spełniającym kryteria ust. 2 tego artykułu, możliwość przepisywania również leków recepturowych (w analizowanym przypadku – w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego). 

REKLAMA

Przede wszystkim w analizowanym przepisie art. 15a ust. 2 jest mowa o lekach jako takich (bez przesądzania, czy chodzi o produkty lecznicze w postaci leków gotowych, czy o wszystkie 3 możliwe leki). W kontekście tego, że poddawany analizie przepis należałoby uznać za lex specialist. względem przepisu ustawy z dnia 6 września 2001 r. (art. 2 pkt 12), który w tym przypadku należałoby uznać za normę generalną, można postawić tezę, że pierwszy z wymienionych przepisów stanowi samoistną podstawę do przepisywania przez pielęgniarki/położne leków recepturowych w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego, z zastrzeżeniem oczywiście wyraźnie wynikających z przepisu wyłączeń (substancji bardzo silnie działających, środków odurzających, substancji psychotropowych). 

Po drugie, w ocenie DPLiF kwestie definicyjne, co do zasady nie powinny w sposób bezpośredni determinować zakresu uprawnień, a te winny jednak być wywodzone przede wszystkim z przepisów prawa materialnego o ile takowy istnieje (i tak też jest w przypadku art. 15a ust. 2 uzpip, który jest tego rodzaju przepisem). Wreszcie zaś, i jest to w ocenie DPLiF trzeci argument przemawiający za możliwością wystawiania recept, o których powyżej, jest oczywiste, że w momencie wprowadzania do ustawy – Prawo farmaceutyczne zapisu o receptach lekarskich, nie istniała jeszcze w ogóle koncepcja wystawiania przez pielęgniarki i położne jakichkolwiek recept. Historyczna analiza stanu prawnego ostatnich kilkunastu lat przywodzi do wniosku, że użyte w art. 2 pkt 12 ustawy – Prawo farmaceutyczne sformułowanie „recepty lekarskie” odwoływało się do przypadku, w którym recepty były wystawiane głównie przez lekarzy. Koncepcja „recept pielęgniarskich” była wówczas nieznana. Nie jest jednak pewne, że pierwotnym zamysłem ustawodawcy było celowe zablokowanie możliwości wypisywania takich samych recept przez przedstawicieli innych zawodów medycznych, gdyby w przyszłości miało im być przyznane prawo wystawiania recept w ogóle. Wedle wszelkiego prawdopodobieństwa nikt na etapie formułowania analizowanego przepisu nie wyobrażał sobie takiej możliwości i tylko dlatego nie została ona uwzględniona w treści przepisu. W tym sensie zapis upf należałoby rozpatrywać w ocenie DPLiF w kategoriach pewnego anachronizmu.

Jest równie prawdopodobnie, że wraz z wprowadzaniem do uozpip art. 15a powinna zostać uwzględniona stosowna modyfikacja w ww. art. 2 pkt 12 ustawy – Prawo farmaceutyczne, choć nie miało to miejsca. W ocenie DPLiF pominięcie tej zmiany nie było to jednak działaniem celowym. Nadto DPLiF zwraca uwagę, że z punktu widzenia systemów wspierających wystawianie recept, wystawienie recepty na lek recepturowy w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego przez pielęgniarkę i położną nie jest niemożliwe. Po stronie CeZ nie istnieją w tym zakresie blokady, które czyniłyby takie działanie niewykonalnym. Mając powyższe na uwadze, DPLiF jest zdania, że omówione powyżej działania powinny móc być realizowane przez pielęgniarkę/położną.

[Komentarz: Historycznie było nieco inaczej. Po pierwsze w uchylonym już § 9 rozp. ws. recept wystawianych przez pielęgniarki i położne nie było słowa na temat leku recepturowego i antykoncepcji. Możliwość wyłącznie kontynuowania środków antykoncepcyjnych pojawiła się w nowelizacji ustawy prawo farmaceutyczne w grudniu 2015 r. W tej samej ustawie nie dopisano nic na temat receptury i uprawnień pielęgniarek. Z kolei w ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej w art. 15a ust. 3a pojawił się wyraźny zapis, że recepty pielęgniarskie są wystawiane na zasadach określonych w ustawie pf. W mojej ocenie ustawodawca wykazał brak konsekwencji, a później wywodząc możliwość kontynuowania leków recepturowych przez pielęgniarki z ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej niepotrzebnie narobił zamieszania. Jeżeli w istocie pielęgniarki takie uprawnienie posiadają, powinny być uwzględnione w art. 96a upf.].

Recepta z uprawnieniem IB na lek w postaci żelu 

2. W jaki sposób osoba realizująca receptę może wyliczyć ilość leku do wydania pacjentowi z uprawnieniem IB, na lek w postaci żelu np. Fastum-Ketoprofem przy zaordynowanej ilości 3 op a 100 gramów, że wskazanym dawkowaniem 3 × 3 cm cienka warstwa?

Taki sposób dawkowania wskazuje CHPL dla tego produktu. Problemem w takim zapisie sposobu dawkowania jest brak możliwości wyliczenia ilości leku w zadanym okresie czasu, gdyż CHPL nie wskazuje, ile gramów produktu leczniczego zawiera się w 3 cm żelu.

Odp.: W kwestii drugiej tj. odnośnie opisanego przez NRA sposobu realizacji recepty w opisanej konfiguracji oznaczeń na recepcie, DPLiF informuje, że nie odpowie NRA na tak postawione pytanie. Do wyobrażenia jest niemal nieograniczona liczba wariantów przedmiotowych zapisów determinowana wprost kreatywnością osoby wystawiającej. Jeżeli NRA oczekuje, że DPLiF przedstawi w każdym z tych wariantów gotowy przepis, w jaki sposób farmaceuta ma postępować, to jest to oczekiwanie, które z oczywistych względów nie może zostać spełnione. DPLiF nie będzie udzielał odpowiedzi na zniuansowane kwestie dotyczące sposobu postępowania farmaceuty, który w tym zakresie jest ekspertem i powinien działać w sposób zgodny z jego wiedzą, umiejętnościami i doświadczaniem zawodowym. Dość jedynie powiedzieć, że to, jak ma być podany sposób dawkowania, wynika wprost z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie recept. W przypadku specyficznych preparatów, jak kremy, czy maści, wskazano wyraźnie w przedmiotowym rozporządzeniu, że jeżeli ze względu na specyfikę podawania tych preparatów standardowe wskazanie sposobu dawkowania nie jest możliwe, to recepta powinna być honorowana jeżeli przynajmniej wskazano częstotliwość stosowania. Nieuczynienie powyższym wymogom (przynajmniej jednemu z nich) w zasadzie powinno skutkować odmową realizacji recepty, jako wystawionej w sposób niezgodny z wymaganiami.

[Komentarz: Zapis w rozporządzeniu dotyczy receptury, czy należy spodziewać się zmiany zgodnie z uwagami NIA do nowelizacji rozporządzenia w sprawie recept? Dawkowanie w cm da się odnieść do jednostki FTU; 300 g maści przy dawkowaniu ok. 1,8 g dziennie to ilość na 166 dni.].

Oddział NFZ na recepcie papierowej

3. Czy w przypadku naniesienia przez osobę wystawiającą receptę symbolu oddziału wojewódzkiego NFZ na recepcie papierowej, zgodnie ze wzorem obowiązującym przed 1 stycznia 2021 r. jak i na wzorze obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., osoba realizująca receptę przekazuje ten symbol w DRR oraz komunikacie Lek czy też może tej danej nie przekazywać?

Odp.: W odniesieniu do przekazywania symbolu oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, informuję, że na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia ukazał się w dniu 30 lipca 2020 r. komunikat, zgodnie z którym „zniesienie obowiązku zamieszczania identyfikatora oddziału wojewódzkiego NFZ właściwego dla miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy na recepcie, powoduje, że informacji tej nie trzeba odnotowywać również na dokumentach związanych z realizacją recepty np. w Dokumencie Realizacji Recepty oraz nie musi być ona przekazywana oddziałom wojewódzkim NFZ wśród danych o obrocie lekami wynikających ze zrealizowanych recept. Jednocześnie zniesienie powyższego obowiązku nie powoduje zakazu wpisywania na recepcie ww. identyfikatora oddziału wojewódzkiego NFZ, a odnotowanie takiej danej na recepcie nie powinno skutkować odmową realizacji takiej recepty”.

[Komentarz: Może nie trzeba odnotowywać w DRR, ale można przekazać daną, której faktycznie nie ma na recepcie. Jak realizować recepty w zależności od zapisu identyfikatora NFZ można przeczytać więcej we wpisie Identyfikator NFZ – jak realizować recepty z błędami?].

Termin ważności dla szczepionek

4. Dla których szczepionek stosowanych w immunologii indywidualnej – produktów handlowych, obowiązuje termin ważność recepty 120 dni zgodnie z art. 96a ust. 7 pkt 3b ustawy Prawo farmaceutyczne?

Odp.: W odniesieniu do pytania dotyczącego produktów immunologicznych i terminów realizacji recept, na których zostały one przepisane, DPLiF jest zdania, że termin 120 dni na realizację recepty winien dotyczyć tylko tych z ww. leków, dla których w ich ChPL wyraźnie wskazano na ich indywidualne wytwarzanie. W innym przypadku preparat powinien być traktowany jak zwykły lek, a tym samym dotycząca go recepta powinna być zrealizowana w ciągu 30 dni od dnia jej wystawienia”.

[Komentarz: Interpretacje MZ z 2013 r. wskazują, że każdy preparat zawierający wpis w ChPL nt. dobierania składu indywidualnie można traktować jako wytwarzany indywidualnie. Czy to zmiana stanowiska?]

AM/KO/woia.pl

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

czy dawkowanie insulin od lipca np. D.S. 10j do 20j insuliny dziennie jest akceptowane

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu rx.edu.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo