Najczęstsze błędy na recepcie popełniane przez lekarza

Jednym z problemów, z jakimi codziennie muszą się mierzyć farmaceuci, są pomyłki w receptach popełniane przez lekarzy. W najgorszym przypadku musimy odesłać pacjenta do lekarza w celu poprawy recepty. Sprawdź najczęstsze błędy, które popełniają lekarze podczas wypisywania recept.

Uczestnicy spotkania wskazali potrzebę dostępu do przedmiotowej listy leków organizacji branżowych.Lekarz wypisuje receptę na leki (fot. Shutterstock).

Nieprecyzyjne dawkowanie

Nieprecyzyjne dawkowanie to zdecydowanie najczęstszy błąd, przy którym musimy ograniczyć ilość wydawanych leków do:

  • ilości nie większej niż zawarta w dwóch najmniejszych refundowanych opakowań w przypadku leków refundowanych,
  • ilości nie większej niż zawarta w dwóch najmniejszych dostępnych w obrocie opakowań w przypadku leków nierefundowanych.

Dawkowanie powinno dawać możliwość obliczenia ilości leku do wydania na odpowiednią długość kuracji. Dopiski, tak jak w poniższej recepcie, sprawiają, że traktujemy dawkowanie jako nieprecyzyjne i jesteśmy zmuszeni ograniczyć ilość wydawanych leków. 

Dawkowanie ograniczające

W poniższym przypadku zgodnie z dawkowaniem można wydać jedynie 1 opakowanie leku. 

Lek na 100% wypisany ze zniżką

Leki są zarejestrowane w różnych opakowaniach. Tylko dokładnie wskazane przez Ministerstwo Zdrowia opakowania podlegają refundacji. Zdarza się, że lekarz wypisze receptę na zniżkę i wskaże opakowanie nierefundowane. W przypadku kiedy opakowania te różnią się liczbą tabletek, musimy zrealizować lek na 100%.

Poniższy przykład recepty:

Atorvagen 20 mg po 28 tabletek jest nierefundowany.

Atorvagen 20 mg po 30 tabletek jest dostępny z odpłatnością: 30% i 100%. 

Lekarz wskazał bezpośrednio na opakowanie nierefundowane, w związku z czym nie ma możliwości wydania opakowania po 30 tabletek ze zniżką. 

Inaczej jest w przypadku wskazania przez lekarza nierefundowanego kodu EAN leku, który ma w takiej samej dawce i ilości tabletek EAN refundowany. Wtedy dopuszcza się wydanie leku z refundacją. Przykładem może być Amlopin 10 mg 28 tabletek:

Nr EAN 5909991312244 jest nierefundowany

Nr EAN 5909991361013 jest refundowany.

Posiadają taką samą liczbę tabletek, więc korzystamy z wizualnej części recepty jako wskazania leku do wydania. 

Wykluczające się dawkowania

Jednym z błędów, przez które musimy redukować ilość opakowań wydawanych pacjentowi, są wykluczające się dawkowania. Zapis dawkowania w poniższym przykładzie jest tego odzwierciedleniem. Widzimy tutaj dwa różne dawkowania. Realizując receptę, odnosimy się do dawkowania o niższej częstotliwości. W poniższym przypadku niczego to nie zmienia, ponieważ nawet z dawkowaniem 1 tabletki rano można wydać 4 opakowania leku.

Błędy w odpłatności

Niektóre leki mają różne poziomy refundacji, które ograniczają ich wypisywanie według wieku lub płci. Poniższy przykład pokazuje recepta wypisana na 30% dla leku Miflonide. Recepta jest wystawiona nieprawidłowo. Pomimo że do farmaceuty nie należy weryfikacja poprawności odpłatności oraz wieku czy płci pacjenta, może zdarzyć się odrzucenie recepty przez NFZ, ponieważ NFZ refunduje z tą odpłatnością lek ze wskazaniem „wirusowe zapalenie krtani do 18. roku życia”. Dotychczas tylko Małopolski NFZ czepiał się aptek w tym zakresie.

Zbyt duża ilość opakowań na recepcie

Zdarza się, że lekarz wypisze ilość opakowań, która przekracza ilość, którą można wydać. W poniższym przykładzie na receptę Rpw można wydać ilość opakowań na 90 dni terapii. Zgodnie z poniższym dawkowaniem możemy wydać maksymalnie 3 opakowania leku.

Błędy w kroplach do oczu

Błędy w dawkowaniu

Zgodnie z obecną definicją dawkowania zapisaną w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie recept z 23 grudnia 2020 r. dawkowanie musi zawierać liczbę jednostek i częstotliwość. Często w przypadku recept na krople do oczu spotykamy się z dawkowaniem bez określenia jednostek. Poniższy przykład pokazuje klasyczny błąd w dawkowaniu kropel. Poprawnie dawkowanie powinno wyglądać “2 x dz. 1 kropla PO”, “2 x 1”,”2 x 1 PO”. W poniższym przypadku wydajemy maksymalnie 2 pojedyncze opakowania. 

Za duża ilość opakowań na recepcie

Przy obliczaniu ilości możliwych do wydania opakowań bierzmy pod uwagę dawkowanie oraz ważność leku po otwarciu. Większość kropel do oczu jest ważna 30 dni po pierwszym użyciu, jednak są przypadki jak np. krople Nodofree Combi, które po otwarciu są ważne 90 dni. Opakowanie ma około 140 kropel. W związku z tym na 180 dni przy poniższym dawkowaniu można wydać maksymalnie 2 pojedyncze butelki.

Leki do użytku zewnętrznego bez dawkowania

Podczas realizacji recept na leki do użytku zewnętrznego wg Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2020 r. w przypadku dawkowania niezgodnego z definicją przedstawioną w tym samym Rozporządzeniu można wydać 2 najmniejsze opakowania z wykazu leków refundowanych “z wyjątkiem: produktu leczniczego, w tym leku recepturowego do stosowania zewnętrznego na skórę, w przypadku którego realizacja recepty jest możliwa, jeżeli osoba wystawiająca określiła na tej recepcie częstotliwość stosowania,”. Oznacza to, że dawkowanie, które często spotykamy niezawierające przynajmniej częstotliwości wyklucza realizację recepty.

W tym miejscu można oczywiście przytoczyć odpowiedź Ministerstwa Zdrowia, zgodnie z którą możliwe jest wydanie dwóch opakowań leku stosowanego zewnętrznie na skórę lub wyrobu medycznego do diagnostyki in vitro (
Dawkowanie nieprecyzyjne lub jego brak – Stanowisko MZ). Decyzja czy skorzystać z tej drogi należy do osoby realizującej.

Oprac. Martyna Piotrowska

©rx.edu.pl