PISMO DO ZAINTERESOWANYCH STRON NA TEMAT WPROWADZANIA ZABEZPIECZEŃ NA PODSTAWIE DYREKTYWY 2011/62/UE W SPRAWIE SFAŁSZOWANYCH PRODUKTÓW LECZNICZYCH [1]
Kluczowym środkiem w zakresie przeciwdziałania fałszowaniu produktów leczniczych w UE i ochrony legalnego łańcucha dystrybucji tych produktów jest kompleksowy system weryfikacji wprowadzony dyrektywą w sprawie sfałszowanych produktów leczniczych. Kompleksowa weryfikacja to system uwierzytelniania leków obejmujący obowiązkowe zabezpieczenia i bazy, w których przechowuje się informacje o każdym opakowaniu jednostkowym.
Nowe przepisy zaczną obowiązywać w UE i EOG z dniem 9 lutego 2019 r.[2]. Od tego dnia leki na receptę[3] wprowadzane na rynek UE będą musiały posiadać niepowtarzalny identyfikator oraz element uniemożliwiający naruszenie opakowania zgodnie z wymogami określonymi w dyrektywie w sprawie sfałszowanych produktów leczniczych oraz w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/161[4]. System baz, który jest obecnie tworzony przez zainteresowane podmioty i który składa się z europejskiego systemu centralnego i krajowych baz danych, również będzie musiał zacząć działać najpóźniej od dnia 9 lutego 2019 r.
Posiadacze pozwoleń na dopuszczenie do obrotu, producenci, hurtownicy i podmioty dostarczające produkty lecznicze ludności będą musieli badać leki w różnych punktach łańcucha dystrybucji w celu wprowadzenia ich do bazy, weryfikacji ich autentyczności oraz wycofania ich z bazy w momencie ich wydania. Dalsze informacje dotyczące obowiązków każdego uczestnika łańcucha dystrybucji przedstawiono poniżej.(…)
Osoby upoważnione lub uprawnione do dostarczania leków ludności
Apteki, apteki szpitalne oraz zakłady opieki zdrowotnej odgrywają istotną rolę w zapewnianiu autentyczności produktów leczniczych dostarczanych pacjentom. W momencie wydawania (apteki) lub po otrzymaniu leków (apteki szpitalne lub zakłady opieki zdrowotnej) podmioty te muszą sprawdzić zabezpieczenia i wycofać niepowtarzalny identyfikator[9].
Weryfikacja zabezpieczeń i wycofywanie niepowtarzalnych identyfikatorów będą wymagały zakupu skanerów do odczytu niepowtarzalnego identyfikatora oraz aktualizacji oprogramowania służącego łączeniu się z systemem baz. W związku z dużą ilością leków, jakimi obracają apteki szpitalne, od dnia 9 lutego 2019 r. będą one również musiały być w stanie szybko i skutecznie sprawdzać opakowania jednostkowe. Apteki nie będą mogły wydawać leków z zabezpieczeniami, jeżeli nie będą w stanie zweryfikować i wycofać niepowtarzalnych identyfikatorów, i muszą przewidzieć wystarczającą ilość czasu na przygotowanie się do dnia 9 lutego 2019 r.
Zobowiązania prawne oraz sankcje
W celu ochrony pacjentów dyrektywa w sprawie sfałszowanych produktów leczniczych oraz rozporządzenie delegowane Komisji przewidują zobowiązania prawne, które będą obowiązywać od dnia 9 lutego 2019 r. Nieprzestrzeganie wyżej wymienionych wymogów stanowi naruszenie prawa UE. Takie naruszenie podlega karze zgodnie z przepisami państwa członkowskiego.
Ważne jest, aby wszystkie zainteresowane podmioty działały na rzecz zapewnienia zgodności z nowymi przepisami teraz, gdy jeszcze jest dostatecznie dużo czasu na przygotowania.
Anne Bucher
Dyrektor Generalna
Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności
Guido Rasi
Dyrektor Wykonawczy
Europejska Agencja Leków
Thomas Senderovitz
Przewodniczący Grupy Zarządzającej Szefów Agencji Leków
w imieniu szefów agencji leków
Pełna treść listu znajduje się poniżej:
list KE do uczestników rynku farmaceutycznego
[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/62/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. zmieniająca dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi – w zakresie zapobiegania wprowadzaniu sfałszowanych produktów leczniczych do legalnego łańcucha dystrybucji (Dz.U. L 174 z 1.7.2011, s. 74).
[2] Art. 50 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/161. Należy zauważyć, że Grecja i Włochy korzystają z dodatkowego sześcioletniego okresu przejściowego i będą musiały wprowadzić nowe zasady do dnia 9 lutego 2025 r.
[3] O ile nie są wyraźnie wyłączone („umieszczone na białej liście”)
[4] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/161 z dnia 2 października 2015 r. uzupełniające dyrektywę 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady przez określenie szczegółowych zasad dotyczących zabezpieczeń umieszczanych na opakowaniach produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. L 32 z 9.2.2016, s. 1).
[9]Zob. rozdział VI rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/161.