W obliczu nieustannych zmian w prawie farmaceutycznym znajomość uprawnień farmaceuty w zakresie uzupełniania i korygowania danych na receptach jest niezwykle ważna. Nieprawidłowo wystawiona recepta nie zawsze musi zostać odrzucona, a farmaceuta w wielu przypadkach może pomóc pacjentowi w jej realizacji poprzez wprowadzenie lub skorygowanie określonych, niezbędnych informacji.
Jakie dane powinny znajdować się na recepcie?
Prawidłowo wystawiona recepta, zgodnie z ustawą Prawo Farmaceutyczne, powinna zawierać kilka kluczowych elementów, aby mogła zostać zrealizowana – tym bardziej z refundacją. Do najważniejszych danych, które muszą znaleźć się na recepcie, należą:
- Dane pacjenta (tj. imię i nazwisko, adres zamieszkania wraz z kodem pocztowym oraz identyfikator pacjenta, czyli numer PESEL)
- Dane dotyczące przepisanego produktu leczniczego (tj. jego nazwa, postać, dawka, ilość danego leku oraz sposób dawkowania)
- Dane osoby wystawiającej receptę (tj. imię i nazwisko, numer prawa wykonywania zawodu, podpis osoby wystawiającej i dane kontaktowe do podmiotu, w którym wystawiono receptę)
- Dane dotyczące odpłatności (w tym symbol „X” lub „100%” w przypadku braku refundacji oraz kod uprawnień dodatkowych jeśli dotyczą one danego pacjenta)
- Inne informacje (tj. data wystawienia recepty, data realizacji „od dnia” i unikalny numer identyfikacyjny recepty).
Jakie dane może uzupełnić farmaceuta na recepcie?
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie recept, farmaceuta może uzupełnić lub poprawić na recepcie jedynie określone dane. O jakie konkretnie informacje chodzi? W kontekście danych dotyczących pacjenta mogą to być:
- Imię i nazwisko pacjenta – można uzupełnić na podstawie okazanych dokumentów, jeśli na recepcie wpisano numer PESEL
- PESEL – można uzupełnić na podstawie okazanych dokumentów, jeśli na recepcie wpisano imię i nazwisko pacjenta
- Adres pacjenta – można uzupełnić lub poprawić na podstawie dokumentów przedstawionych przez osobę okazującą receptę lub na podstawie jej oświadczenia
- Kod pocztowy – w przypadku jego braku, osoba wydająca lek przyjmuje, że został wpisany i nie jest wymagane jego uzupełnienie.
Jeśli chodzi o dane dotyczące przepisanego produktu leczniczego, to farmaceuta może uzupełnić, skorygować lub przyjąć za obowiązujące:
- Postać leku – farmaceuta może określić ją na podstawie posiadanej wiedzy
- Dawkę leku – w przypadku jej braku farmaceuta przyjmuje, że jest to najmniejsza dawka dopuszczona do obrotu w Polsce
- Sposób dawkowania – jeśli nie został określony, farmaceuta ogranicza wydawaną ilość do czterech najmniejszych opakowań (dla leków refundowanych) lub czterech najmniejszych opakowań dopuszczonych do obrotu na terenie Polski (dla leków nierefundowanych).
Jeśli chodzi o dane osoby wystawiającej receptę lub dane podmiotu leczniczego, w którym dana recepta została wystawiona to prawo dopuszcza ingerencję farmaceuty w takich zakresach, jak:
- Imię i nazwisko osoby wystawiającej receptę – farmaceuta może uzupełnić dane na podstawie posiadanych informacji
- Dane podmiotu, w którym wystawiono receptę – można je uzupełnić na podstawie posiadanych informacji
- Numer telefonu – można przyjąć, że wystarczający jest numer zawarty w danych świadczeniodawcy.
Zmiany na recepcie odnotowuje się albo w Dokumencie Realizacji Recepty (dla recept elektronicznych) albo na rewersie recepty (w przypadku tradycyjnych recept papierowych).
Korekta danych dotyczących poziomu odpłatności i uprawnień dodatkowych
Informacje dotyczące poziomów odpłatności i uprawnień dodatkowych pacjenta mają bezpośredni wpływ na koszty, jakie pacjent poniesie przy realizacji danej recepty. W związku z tym ich prawidłowość ma ogromne znaczenie. Farmaceuta może uzupełnić lub skorygować:
- Kod uprawnień dodatkowych pacjenta (z wyjątkiem kodów S, DN, CN, IN, BW, DZ i WP) – farmaceuta może określić kod na podstawie dokumentów przedstawionych przez osobę realizującą receptę. Ważne – projekt zmodernizowanego rozporządzenia w sprawie recept zakłada, że farmaceuta będzie mógł uzupełnić także kody „S” i „DZ”, co wielu pacjentom zaoszczędzi kolejnej wizyty u lekarza celem poprawy błędnie wystawionego dokumentu.
Jakich danych farmaceuta nie może uzupełnić lub skorygować?
Trzeba pamiętać, że istnieją jednak dane, których farmaceuta nie może uzupełnić lub skorygować na recepcie. Obecnie są to jeszcze wspomniane wcześniej kody S, DN, DZ, IN, BW, CN, WP oraz identyfikator oddziału wojewódzkiego NFZ. Farmaceuta nie może także dodać oraz modyfikować sposobu dawkowania – należy pamiętać, że w przypadku recept na środki odurzające i substancje psychotropowe sposób dawkowania musi być obligatoryjnie wpisany na recepcie.
Dodatkowo, nawet jeśli pacjentowi przysługuje zniżka lub odpowiednie uprawnienie dodatkowe farmaceuta nie może zmienić odpłatności ze 100% na refundowaną jeśli na recepcie wpisano oznaczenie „X” lub „100%”.
Opracował: mgr farm. Mateusz Jabłoński
