Apteki zakładowe w więzieniach

Apteki zakładowe w więzieniach (fot. shutterstock)

Za murami zakładów karnych i aresztów śledczych swoją ciężką pracę wykonuje kadra medyczna, która liczy ponad 2300 osób. Są to zarówno lekarze podstawowej opieki medycznej jak i specjaliści, pielęgniarki i pielęgniarze, położne, ratownicy medyczni, inny personel medyczny, ale również farmaceuci i technicy farmaceutyczni. Więzienna służba zdrowia realizuje ustawowy obowiązek zapewnienia opieki zdrowotnej osobom pozbawionym wolności.

Podmioty lecznicze w polskich więzieniach

W każdej jednostce penitencjarnej opiekę zdrowotną zapewniają podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności. Są nimi: ambulatoria z izbami chorych (we wszystkich jednostkach) oraz 10 szpitali więziennych. W ramach tych podmiotów działają oddziały szpitalne, gabinety lekarskie, pracownie diagnostyczne, gabinety stomatologiczne, pracownie rehabilitacji i fizykoterapii oraz apteki zakładowe i działy farmacji szpitalnej. Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane osobom pozbawionym wolności w tym produkty lecznicze i wyroby medyczne finansowane są w całości z budżetu państwa.

Działalność więziennej służby zdrowia organizuje i nadzoruje Dyrektor Biura Służby Zdrowia, który jednocześnie pełni funkcję Naczelnego Lekarza Więziennictwa z zespołem specjalistów w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. W każdym z 11 okręgowych inspektoratów Służby Więziennej zatrudniony jest naczelny lekarz okręgowego inspektoratu, którego zadaniem jest kontrola, nadzór, koordynacja funkcjonowania więziennej służby zdrowia na swoim terenie oraz współdziałania z innymi okręgowymi inspektoratami.

Czytaj także: Zarządzanie apteką w praktyce- jak przeprowadzić inwentaryzację?

Apteki zakładowe w więzieniach w Polsce- wymagania stawiane farmaceutom i technikom farmaceutycznym

Farmaceuci i technicy farmaceutyczni zatrudnieni na podstawie mianowania, a więc funkcjonariusze Służby Więziennej poza warunkami określonymi w Prawie farmaceutycznym muszą spełniać wymagania formalne takie jak:

– posiadać obywatelstwo polskie;

– posiadać uregulowany stosunek do służby wojskowej;

– korzystać z pełni praw publicznych;

– nie być skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe,

– posiadać zdolności fizyczne i psychiczne do pełnienia służby.

Zakres wykonywanych zadań poszerza się o zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności. Należy pamiętać, że jest to służba w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności, z bronią palną, przy zwiększonej dyspozycyjności z racji charakteru służby. Wiąże się z prowadzeniem oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, zaangażowaniem w zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa, odbywaniem szkoleń zawodowych, zdobywaniem stopni służbowych. To sprawia, że rolą aptek zakładowych i personelu je stanowiącego jest nie tylko ochrona zdrowia publicznego, ale także ochrona społeczeństwa przed sprawcami przestępstw.

Apteki zakładowe w więzieniach w Polsce- zadania pracujących w nich farmaceutów

W strukturach podmiotów leczniczych dla osób pozbawionych wolności funkcjonuje 15 aptek zakładowych i 2 działy farmacji szpitalnej, w których służbę pełni lub pracuje 65 magistrów farmacji i techników farmaceutycznych. Do ich zadań należy między innymi:

  • „zaopatrywanie w produkty lecznicze i wyroby medyczne ambulatoriów z izbą chorych oraz szpitali,
  • planowanie wydatków i zakupów produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz realizacja i monitorowanie wykonania tych planów,
  • kontrola zaopatrywanych przez aptekę zakładową podmiotów leczniczych w odniesieniu do problematyki związanej z dystrybucją leków i środków medycznych”;

Swoje zadania realizują zazwyczaj od poniedziałku do piątku w godzinach pracy administracji. Jednak w razie konieczności zawsze wydadzą niezbędne leki. Jedna apteka zakładowa zaopatruje kilka podmiotów leczniczych dla osób pozbawionych wolności, a więc kilka zakładów karnych i aresztów śledczych, są one określone w statutach nadanych przez Ministra Sprawiedliwości.

W aptekach i działach farmacji szpitalnej za kratami „przy wykonywaniu czynności fachowych mogą być zatrudnieni wyłącznie farmaceuci i technicy farmaceutyczni w granicach ich uprawnień zawodowych”. Zadania zawodowe farmaceuty określone w ustawie o zawodzie farmaceuty są realizowane również w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Sprawiedliwości.

Wymogi w zakresie pomieszczeń apteki określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinien odpowiadać lokal apteki zakładowej w zakładach opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności.

Kierownik apteki zakładowej i działu farmacji szpitalnej w więzieniach- jakie ma obowiązki?

Zarówno w aptekach zakładowych jak również w działach farmacji szpitalnej ustanawiani są kierownicy. Warunki formalne jakie muszą spełniać określa ustawa Prawo farmaceutyczne. Prowadzenie aptek zakładowych w więzieniach i zaopatrywanie w produkty lecznicze i wyroby medyczne prowadzone jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 listopada 2018 r. w sprawie realizacji zapotrzebowań oraz sporządzania leków w podmiotach leczniczych utworzonych przez Ministra Sprawiedliwości jak również wymogami określonymi w przepisach Ministra Zdrowia. Zakupy dokonywane są w oparciu o ustawę z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.

Zapotrzebowania realizowane w aptekach zakładowych w więzieniach

Żaden z wyżej wymienionych aktów prawnych nie określa wzoru zapotrzebowania, jednakże określają zakres wymaganych danych. Zapotrzebowania zbiorcze zawierają elementy formalne określone w Prawie farmaceutycznym w tym:

– kolejny numer druku i datę wystawienia,

– dane identyfikacyjne podmiotu wykonującego działalność leczniczą w tym REGON,

oraz dane niezbędne do określenia wydawanych produktów:

– nazwę produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego,

– postać farmaceutyczną produktu leczniczego,

– moc produktu leczniczego,

– wielkość opakowania, jeżeli dotyczy,

– ilość,

– potwierdzenie osoby uprawnionej do wystawiania recept,

ale także liczbę opakowań:

– stanowiącą normatyw bieżącego zapasu dla każdego produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego wymagającego uzupełnienia;

– posiadanych w chwili zapotrzebowania produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych wymagających uzupełnienia;

 – wymaganą w celu uzupełnienia w ambulatorium podmiotu leczniczego utworzonego przez Ministra Sprawiedliwości lub oddziale szpitalnym takiego podmiotu”.

Natomiast w przypadku zapotrzebowań imiennych, poza powyższymi elementami formalnymi, zawierają określenie sposobu dawkowania oraz imię i nazwisko pacjenta, imię ojca pacjenta, liczbę opakowań przepisaną pacjentowi. Mimo braku wzorów zapotrzebowań są one jednolite w całej Służbie Więziennej, ponieważ zarówno apteki, działy farmacji szpitalnej jak i podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności wykorzystują program opracowany przez Służbę Więzienną, stworzony w celu wsparcia w codziennych obowiązkach jak również w celu dbałości o szeroko pojętą gospodarkę lekową.

Zgodnie z wspomnianym wyżej rozporządzeniem w sprawie realizacji zapotrzebowań osoba realizująca zapotrzebowanie zbiorcze lub imienne przed wydaniem produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego:

1) sprawdza prawidłowość wystawienia zapotrzebowania,

2) sprawdza termin ważności produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego oraz, o ile to możliwe, dokonuje kontroli wizualnej czy produkt leczniczy, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrób medyczny nie wykazuje cech świadczących o jego niewłaściwej jakości,

3) udziela, w razie potrzeby, osobie odbierającej informacji co do sposobu jego stosowania i przechowywania oraz innych informacji dotyczących działania farmakologicznego i ewentualnych interakcji, w które mogą one wchodzić,

4) sprawdza czy osoba, która zgłosiła się po odbiór została do tej czynności upoważniona,

5) żąda na zapotrzebowaniu podpisu osoby odbierającej

Autor: mgr farm. Monika Jakubowska

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]