Autor: Redakcja rx.edu.pl Opublikowano: 1 listopada 2018

Recepta na problem z receptą – Błędnie przepisany lek recepturowy

RECEPTA NA PROBLEM Z RECEPTĄ:
BŁĘDNIE PRZEPISANY LEK RECEPTUROWY

 

Leki recepturowe stanowią wyzwanie nie tylko dla wykonujących je farmaceutów, ale i dla lekarzy przepisujących je na receptach. Często obok błędów formalnych pojawiają się na nich też merytoryczne. Które farmaceuta może korygować sam, a które wymagają konsultacji z lekarzem?

Możliwości poprawy w aptece recepty na lek recepturowy, bez konieczności kontaktu z osobą, która ją wystawiła, wymienia rozporządzenie Ministra Zdrowia z 12 października 2018 roku w sprawie zapotrzebowań oraz wydawania z apteki produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych. W § 4 ust. 2 czytamy, że osoba sporządzająca lek recepturowy może dokonać korekty składu leku recepturowego, jeżeli może on tworzyć niezgodność chemiczną lub fizyczną mogącą zmienić działanie leku. Korekty takie mogą obejmować:

  • dodanie surowca farmaceutycznego ułatwiającego prawidłowe przygotowanie postaci leku recepturowego lub pozwalającego na uzyskanie jednolitego dawkowania,
  • prawidłowy dobór surowców farmaceutycznych, zapewniający rozpuszczenie wszystkich składników leku recepturowego w celu uzyskania jego właściwej postaci,
  • zmianę postaci surowca farmaceutycznego z rozpuszczalnej na nierozpuszczalną lub odwrotnie z uwzględnieniem koniecznej różnicy w ilości surowca.

Dopuszczalne jest również zmniejszenie ilości surowca farmaceutycznego w składzie leku recepturowego do wielkości określonej przez dawkę maksymalną, jeżeli dany surowiec ma wyznaczoną taką dawkę lub jeżeli ze składu oraz sposobu użycia wynika, że nastąpiło przekroczenie dawki maksymalnej, a osoba wystawiająca receptę nie uczyniła adnotacji o konieczności zastosowania wskazanej w składzie dawki leku. Farmaceuta może też dokonać zmiany składników obojętnych farmaceutycznie. Wszelkie dopuszczalne ingerencje w pierwotną treść recepty muszą zostać odnotowane w Dokumencie Realizacji Recepty lub w przypadku braku połączenia z systemem teleinformatycznym w innym dokumencie przechowywanym razem z receptą (do końca 2018 r. na nadruku recepty papierowej). Obecnie nie obowiązuje już przepis pozwalający na dokonanie zamian innych niż wymienione w porozumieniu z lekarzem i po dokonaniu adnotacji na rewersie recepty. Zatem każda inna niż ww. zmiana dotycząca składnika nieobojętnego chemicznie wymaga poprawy recepty przez lekarza.

W przypadku omawianej tutaj recepty na pierwszy rzut oka dostrzec można następujące błędy:

  • zbyt duża dawka fosforanu kodeiny,
  • brak wyrażonej słownie ilości sumarycznej dla fenobarbitalu sodowego (grupa IV-P) oraz fosforanu kodeiny (grupa II-N, przy dawce jednorazowej większej niż 50 mg),
  • literówka w nazwie kofeinobenzoesanu sodu [choć biorąc pd uwagę nomenklaturę z FPIV nie jest to błąd, a sama nazwa identyfikuje surowiec].

Można mieć również wątpliwość co do zasadności połączenia dwóch przeciwstawnie oddziałujących na organizm ludzki substancji, jakimi są fenobarbital (działanie uspokajające, nasenne oraz przeciwdrgawkowe) oraz kofeina (działanie pobudzające). Dodatkowo zestawienie kodeiny z fenobarbitalem może powodować ryzyko hamowania ośrodka oddechowego. W tej sytuacji kofeina, poprzez stymulację tego ośrodka mogłaby zapobiegać takiemu działaniu. Tylko czy jest sens wywoływać działanie niepożądane, żeby trzeba było mu zapobiec?
W analizowanej sytuacji farmaceuta może bez konsultacji z lekarzem skorygować dawkę fosforanu kodeiny.

Według Farmakopei Polskiej XI, w przypadku tej substancji chemicznej maksymalna dawka jednorazowa (MDJ) to 60 mg, natomiast maksymalna dawka dobowa (MDD) wynosi 120 mg. Skoro lek ma być zażywany doraźnie, to przepisane bez stosownej adnotacji (o świadomej ordynacji) 250 mg fosforanu kodeiny należy zmniejszyć do MDJ, czyli 60 mg. Jednocześnie należy zauważyć, że przyjęcie więcej niż dwóch proszków dziennie spowoduje przekroczenie MDD, o czym powinniśmy powiadomić pacjenta. Dawki pozostałych składników przepisanych na recepcie nie są przekroczone, a tym samym nie wymagają korekty (fenobarbital sodowy, wg FP XI, MDJ = 0,3, a MDD = 0,6, a kofeinobenzoesan sodu, wg FP VI, MDJ = 0,6 a MDD = 3,0).

Pozostałe błędy na recepcie wymagają udziału osoby wystawiającej. Pierwsza z nich to korekta nazwy kofeinobenzoesanu sodu [niekonieczne]. Prawidłowy zapis powinien wyglądać: coffeini n. benzoatis. Do lekarza należy również uzupełnienie słownego zapisu sumarycznej ilości substancji odurzającej oraz psychotropowej (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 11 września 2006 roku w sprawie środków odurzających i substancji psychotropowych § 6 ust. 1) – w opisywanym przypadku są to fenobarbital sodowy i fosforan kodeiny.

Prawidłowy zapis powinien wyglądać następująco:

  • trzysta miligramów [fenobarbitalu sodowego – podanie nazwy substancji nie jest wymagane; dopuszczalny jest również skrót mg],
  • sześćset miligramów [fosforanu kodeiny].

Po naniesionych zmianach analizowana recepta powinna wyglądać następująco:

RP.

CODEINI. PHOSPH. 0,06

(SZEŚĆSET MILIGRAMÓW)

COFFEINI N. BENZOATIS 0,1

LUMINAL NATRII 0,03

(TRZYSTA MILIGRAMÓW)

M.F. PULV. D.T.D. Nº 10

DS. JEDEN PROSZEK W RAZIE BÓLU

 

[Artykuł pochodzi z nr 2/2015 MGR.FARM, autor mgr farm. Konrad Okurowski]

Treść dostosowano do aktualnie obowiązujących aktów prawnych.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu rx.edu.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz